Greenwich – uit te spreken als “Gren-itsj” – kennen we allemaal nog wel van vroeger, uit de les Aardrijkskunde. Het is namelijk dé plek waar de nulmeridiaan dwars doorheen klieft en waarop alle tijdzones op Aarde naar refereren. Maar deze Londense buitenwijk langsheen de oevers van de Theems is bovenal een oord waar de tijd eerder lijkt stil te staan. Het charmante stadscentrum van Greenwich oogt als een klein Engels dorpje, maar dan één met een groots (maritiem) verleden. Je vindt er onder andere een indrukwekkend scheepvaartmuseum, een gewezen hospitaal voor zieke zeemanslui van de Royal Navy en een antieke driemaster die luistert naar de naam Cutty Sark. Het zijn maar enkele van de vele bezienswaardigheden die van Greenwich een must visit maken tijdens een stedentrip in Londen.
Inhoudsopgave
Last updated on februari 16th, 2025
Een dag in Greenwich: 7 x doen en zien
We staan bovenop een heuvel in het uitgestrekte park van Greenwich. De lucht boven Londen kleurt vandaag even grijs als een slecht onderhouden grafzerk, eigenlijk hetgeen je verwacht van het weer in Londen. Gelukkig zorgt het herfstkruin van de bomen nog voor ietwat kleur in het grauwe landschap. Aan mijn rechterzijde poseert de bronzen James Wolfe, de Britse generaal die in 1759 de Fransen nog lik op stuk gaf in het Canadese Québec. Samen met hem tuur ik in de richting van de Theems. Aan de voet van de heuvel zien we de historische site van het 18e-eeuwse Old Royal Naval College liggen, sinds 1997 UNESCO-werelderfgoed. Erachter, aan de overkant van rivier, de futuristische wolkenkrabbers van het bankendistrict Canary Wharf. Een contrast van jewelste, is het.
1. Bezoek het Royal Observatory en de nulmeridiaan
Verdorie, tralies! Aan het Royal Observatory van Greenwich, nog steeds bovenop de heuvel in het park, botsen we op een gesloten hek. Nochtans meen ik mij te herinneren dat je het binnenplein hier vroeger gewoon kon opwandelen. Nu kom je enkel met een ticket van 20 pond aan de andere kant van de afsluiting. Dé voornaamste bezienswaardigheid hier? Een rode streep op de grond. Niet bijzonder, zou je denken? Nochtans staan bezoekers er maar al te graag in spreidstand overheen en nemen ze naar believen foto’s van hun voeten, die zich elk aan weerszijden van de lijn bevinden.
Het gaat dan ook om de nulmeridiaan, samen met de evenaar hét referentiepunt voor plaatsbepaling op onze aardbol. Ooit dachten de opstandige Fransen dat de evenaar door hún gat liep en zagen ze de nulmeridiaan liever door Parijs lopen, maar in 1884 werd de meridiaan van Greenwich dan toch als internationale standaard erkend. Sindsdien ligt de grens tussen het oostelijke en westelijke halfrond dus hier, ergo de toeristen in spreidstand.
Ons weten ze alleszins niet over de streep te trekken. 20 pond om gewoon maar een rode lijn te bezichtigen, lijkt ons eerlijk gezegd wat overdreven. Tenzij je het observatorium met z’n telescopen ook langs binnen wil bezoeken, is dit de prijs niet waard, vinden wij. De historische nulmeridiaan kan je ook perfect vanachter het hek van het Royal Observatory observeren. Een ander merkwaardig gebouw binnen het complex is het Flamsteed House. Op één van beide torentjes pronkt een grote rode bal. Dagelijks om klokslag één uur ’s middags valt die langs de mast naar beneden. Op die manier konden voorbijvarende schepen op de Theems vroeger hun klok juist zetten. Ook nu nog geldt de Greenwich Mean Time (GMT) als hét ijkpunt voor de verschillende tijdzones in de wereld. Greenwich wordt dan ook ietwat gezien als de geboorteplaats van de tijd.
Al moeten we wel iets bekennen: de historische nulmeridiaan die over het domein van het Royal Observatory loopt, is eigenlijk nep. Met de komst van de satellieten – in de tweede helft van de 20e eeuw – kwamen wetenschappers er immers achter dat de astronomen van weleer er een tikkeltje naast zaten. De échte nulmeridiaan bevindt zich een honderdtal meter verder naar het oosten, geheel onzichtbaar overigens. Maar van die rekenfout lijkt niemand hier echt wakker van te liggen.
2. National Maritime Museum & Cutty Sark: ontdek het maritieme verleden van Greenwich
We dalen de heuvel af richting het centrum van Greenwich. Enkele donzige eekhoorntjes huppelen dartel om ons heen. Aan de rand van het park markeert een model van een schip in een gigantische glazen fles de achteringang van het National Maritime Museum, naar verluidt één van de grootste scheepvaartmusea ter wereld. Achterpoortje of niet: clandestien naar binnen sluipen hoeft hier absoluut niet, aangezien het museum gewoon gratis toegankelijk is. Je vindt er ook tal van tijdelijke tentoonstellingen.
Iets verderop, aan de oevers van de Theems, ontdekken we nog een ander icoon van Greenwich: de Cutty Sark. Dit gepensioneerde zeilschip uit 1869 gold in z’n jonge jaren als één van de snelste vrachtschepen ter wereld. Het bracht in een mum van tijd thee van China naar Londen en nadien ook nog wol van Engeland naar Australië. Door de opkomst van de stoomschepen en de opening van het Suezkanaal moest de driemaster meer en meer de duimen gaan leggen voor de moderne scheepvaart van toen. Sinds 1954 ligt de Cutty Sark als een schaapje op het droge in Greenwich en kan je het van kiel tot mast bezichtigen.
3. Proef van ambachtelijke fudge in Greenwich Market
Na een koffiepauze in het minuscule 15grams Coffee House – pal in het centrum van Greenwich – flaneren we de Greenwich Market binnen, net om de hoek van de koffiebar. Al sedert 1737 wordt hier met regelmaat van de klok markt gehouden. Onder het glazen zadeldak van deze markante markthal bulkt het van de kraampjes met handwerk, antiek en prularia. Honger? Dan kan je voor heerlijke street food terecht aan één van de vele eetkraampjes hier.
De Greenwich Market herbergt ook enkele leuke winkeltjes. Eén ervan is The Fudge Patch. Binnen ontmoeten we zaakvoerder Patch, een stoere bink met ruige baard en pet op. Hij laat ons meteen proeven van zijn ambachtelijk gemaakte fudge, snoepgoed dat wat doet denken aan een toffee. Patch experimenteert ook graag met smaken zoals aardbei, vanille en zelfs rum en rozijnen. Om fudge te maken, verhit hij eerst in een grote ketel 90 minuten lang een mengsel van boter, melk en (veel) suiker. Vervolgens masseert hij de stroperige brij op een marmeren tafel, boetseert het verder tot dikke rollen en snijdt de fudge tenslotte in stukken, die hij dan verder laat stollen in het rek.
De zeemzoete lekkernij kwam oorspronkelijk overvliegen vanuit de Verenigde Staten. “De Amerikanen mogen fudge dan wel uitgevonden hebben, wij perfectioneren het”, claimt Patch zelfverzekerd. Al van z’n zestiende legt hij zich toe op het produceren van fudge. Workshops geven doet hij niet. “Ik wil niet dat er teveel mensen de stiel onder de knie krijgen”, geeft Patch zonder veel schroom toe. Momenteel is hij dan ook de enige fudge factory in gans Londen.
4. The Mitre Hotel: blijf overnachten in een stukje UNESCO-werelderfgoed
Met enkele flinke schellen fudge op zak keren we terug naar ons hotel. The Mitre by Innkeeper’s Collection ligt op slechts enkele minuten wandelen van Greenwich Market en straalt één en al Engelse charme uit. De geschiedenis van dit knusse viersterrenhotel gaat al terug tot in de jaren 1700. Het eerste gebouw brandde in 1889 helaas af. Het tweede moest het dan weer ontgelden door Duitse bombardementen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Maar er is ook positief nieuws. Omwille van z’n historische waarde werd The Mitre in 1997 door UNESCO erkend als werelderfgoed. Samen met de historische site van het Old Royal Naval College staat het op de werelderfgoedlijst ingeschreven onder de naam ‘Maritiem Greenwich’.
Het hotel herbergt op het gelijkvloers ook een gezellige pub, waar je eveneens lekker kan eten. Het huiselijke interieur kent enkele mooie knipogen naar de relatie tussen Greenwich en de tijd. Hotelgasten genieten in het restaurant overigens van 10% korting. Iedere woensdag houden ze er Burger Night, op donderdag Steak Night.
Verder zijn er ook in de buurt heel wat smakelijke restaurants te vinden, zoals Bill’s bijvoorbeeld. Bovendien is overnachten in het gezapige Greenwich een mooi alternatief voor wie de stadse drukte in het levendige Londen wat wil ontlopen.
5. Bestel een koffie uit een telefoonhokje
Ook historisch in Greenwich is het trio uitgerangeerde telefoonhokjes tussen de Anglicaanse Saint Alfege Church en ons hotel in. Hen wacht binnenkort wel een nieuw leven. In één van de typische rode telefoonhokjes is Jack naarstig aan het sleutelen. Niet aan een telefoontoestel, maar aan… een koffiemachine. “Binnen enkele dagen hoop ik hier coffee to go te kunnen verkopen”, verklapt Jack ons fier. Eerder opende hij in Canary Wharf al een koffiebar in een Airstream, een typisch Amerikaanse caravan. Nu legt hij in Greenwich de laatste hand aan zijn mini-koffiebar in een telefoonhokje. Of hoe Greenwich uiteindelijk toch wel met z’n tijd lijkt mee te gaan.
6. Vaar met de River Bus van Londen naar Greenwich
Een leuke manier om van Londen naar Greenwich te reizen – en vice versa – is met de River Bus. Deze publieke veerdienst doorkruist Londen over de Theems, van west naar oost. Jawel, zelfs over de nulmeridiaan heen. In 30 à 45 minuten brengt de boot je onder andere van Westminster, Embankment en London Bridge naar de pier van Greenwich, vlakbij de Cutty Sark. Er is zelfs een bar aan boord! En eens je de Tower Bridge voorbij bent, schakelt de catamaran een versnelling hoger en scheur je aan een duizelingwekkende snelheid verder over het wateroppervlak, terwijl tal van keurig gerestaureerde pakhuizen op de oevers aan het zicht voorbijflitsen.
Laat je niet misleiden: hoewel op de zijkanten van de schepen de naam van taxibedrijf Uber pronkt, is de River Bus wel degelijk onderdeel van het openbaar vervoersysteem van Londen. Betaalkaarten zoals de Oyster Card gelden bijgevolg ook op de River Bus. De tarieven voor de boot zijn dan wel een pak duurder dan die van de trein of de metro, maar de bevallige boottocht is de prijs meer dan waard.
Tip: boek je tickets voor de River Bus online. Die zijn tot een kwart goedkoper dan aan een automaat op de pier of aan een loket.
7. Steek de Theems eens over met de Greenwich Foot Tunnel of de London Cable Car
Ruil de rechteroever eens in voor de linkeroever van de Theems. Dat kan op verschillende manieren: op, onder en zelfs over het water heen.
De River Bus (zie eerder) pingpongt tijdens zijn vaart doorheen Londen tussen beide oevers. Vanuit Greenwich vaar je zo naar enkele aanlegplaatsen op de linkeroever, zoals Canary Wharf en Royal Wharf.
Naar Canary Wharf kan je ook te voet, dankzij de Greenwich Foot Tunnel. Deze 300 meter lange voetgangerstunnel onder de Theems dateert van 1902 en verbindt Greenwich met het park Island Gardens, aan de overzijde van de Theems. De ingang van de tunnel bevindt zich naast de Cutty Sark. De toegang is gratis.
Een derde mogelijkheid om de overkant van de Theems te bereiken, is doorheen de lucht. De London Cable Car kwam er naar aanleiding van de Olympische Spelen van Londen, in 2012. Dit is nochtans het type kabelbaan dat je eerder in een skioord verwacht. In slechts enkele minuten tijd zweef je hoog boven de rivier van North Greenwich naar de Royal Docks, en eventueel terug. Je geniet daarbij ook van een uniek vogelperspectief op de O2 Arena, de iconische concerthal met z’n kenmerkende gele pylonen.
ⓘ De London Cable Car ligt wel wat verder weg van Greenwich, op het schiereiland van North Greenwich. Neem bus 188 of de Jubilee Line tot de halte North Greenwich. Of de Docklands Light Railway (DLR) tot de halte Royal Victoria, aan de overzijde van de Theems.
Koffers pakken en wegwezen
1. Naar Londen en Greenwich reizen
Spoorwegmaatschappij Eurostar verzekert tot negen heen- en terugritten per dag tussen Brussel-Zuid en London St Pancras International, met onderweg een halte in het Franse Lille-Europe. Ook vanuit Amsterdam en Rotterdam rijden er dagelijks twee tot drie rechtstreekse treinen naar de Britse hoofdstad (opnieuw vanaf februari 2025).
Vanaf het station van London St Pancras International reis je met de treinen van Thameslink in ongeveer een halfuur tijd naar Greenwich. Ze stoppen in het centrum van Londen ook in Farringdon, City Thameslink, Blackfriars en London Bridge. Met de Docklands Light Railway (DLR) spoor je in min of meer dezelfde tijdspanne van metrohaltes Bank en Tower Gateway – in de Londense City – naar Greenwich. Stap uit aan de halte Cutty Sark, die ligt iets dichterbij het centrum dan het station van Greenwich zelf. Maar zoals eerder vermeld: de mooiste manier om tussen Londen en Greenwich te pendelen, is over de Theems, met de River Bus.
Vervoersbewijzen zoals de Oyster Card zijn geldig op alle drie de vervoersmiddelen. Met de metro en de trein kan je ook gewoon ticketloos reizen, door aan de poortjes in het station je bankkaart te scannen.
2. Benodigde reisdocumenten
- Sinds de Brexit dien je in het bezit te zijn van internationaal paspoort, voor reizen naar het Verenigd Koninkrijk. De grenscontroles vinden telkens plaats in het station van vertrek, dus wees ruim op voorhand aanwezig in het station (minstens een half uur).
- Vanaf 2 april 2025 dien je daarbovenop een electronic travel authorisation (ETA) aan te vragen, een elektronische toelating om het land in te reizen. Dit kost 10 pond en blijft twee jaar geldig vanaf de aanvraag. Meer info: gov.uk/guidance/apply-for-an-electronic-travel-authorisation-eta
3. Overzichtskaart
Ontdek meer van Op Congé met Xavier
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
0 reacties op “Maak eens tijd voor Greenwich: 7 x doen en zien in het oosten van Londen”