Montenegro op z’n mooist: op vakantie aan de Baai van Kotor

De pittoreske Baai van Kotor in Montenegro wordt ook wel eens de zuidelijkste fjord van Europa genoemd. En wees er maar zeker van: die is minstens even indrukwekkend als de fjorden in Noorwegen zelf. Omwille van z’n hoge culturele waarde pronkt de Baai van Kotor zelfs in z’n geheel op de werelderfgoedlijst van UNESCO. De oevers liggen er dan ook rijkelijk bezaaid met schilderachtige plekjes als Herceg Novi, Porto Montenegro, Tivat, Perast en uiteraard Kotor zelf. Voldoende ingrediënten dus voor een zomerse vakantie in Montenegro.

“Schnaps?” We zijn nog maar net aangekomen in Stara Vinska Kuca – ‘Het Oude Wijnhuis’ – of eigenaar Vesko biedt ons al meteen een pittig welkomstdrankje aan. We kunnen z’n brede glimlach en puppy-ogen maar moeilijk weerstaan, dus kapen we elk een dwergglaasje van het dienblad weg en kappen het kruidige goedje in een whiplashbeweging achterover.

Ik voel de schnaps zo langs m’n slokdarm een weg naar beneden branden. Mochten er nog ziektekiemen in m’n lijf zitten, dan zijn die er nu wel geweest. “Zelfgemaakt!” klopt Vesko zichzelf trots op de borst. Dat doet hij in zijn eigen geïmproviseerde stokerij, in de garage achter het oude wijnhuis. Eén ding is zeker: op deze manier belooft het wel een érg leuke avond te worden.

Check-in bij Boutique Hotel Malo Selo

Maar laten we eerst even 24 uur in de tijd terugkeren. De duisternis valt net in wanneer we met de huurwagen aankomen bij Boutique Hotel Malo Selo, een kleinschalige accommodatie tussen baai en berg nabij de stad Herceg Novi, in het zuidwesten van Montenegro. De klim over de smalle en bijwijlen steile weg was best nog pittig, doch niet ondoenbaar. En toch ben ik opgelucht dat we er eindelijk geraakt zijn.

Leya, een Duitse herder en één van de honden des huizes, is de eerste die ons op de parking van het hotel welkom heet. Hoewel ik eerlijk gezegd niet zo tuk op honden ben, lijkt Leya mij toch wel een schatje en laat ze zich gewillig aaien. In haar zog sluffert nu ook Ana tot bij ons, de vrouw des huizes. Nog voor we ook maar de kans krijgen om onze bagage uit de wagen te vissen, sleurt ze ons holderdebolder mee naar het terras van de residentie. “Jullie zullen wel dorst hebben! Aperol Spritz?” suggereert Ana verleidelijk. Dat laten we ons geen twee keer zeggen…

Avondeten serveert Malo Selo doorgaans niet, maar omdat we pas laat op de avond gingen aankomen, voorzag Ana wel speciaal voor ons een plankje met wat gerookte ham, tomaten uit de eigen moestuin en vers geplukte basilicum. Onze reis naar Montenegro kan nu al niet meer stuk!

Klein dorp, grootse charme

Malo Selo betekent net zoveel als ‘klein dorp’ in het Servo-Kroatisch en daar lijkt dit charmante boetiekhotel inderdaad wel op. Met z’n smalle steegjes, zandstenen huizen en rijke verzameling aan olijfbomen lijkt dit ‘dorpje’ zo uit de Provence weggeplukt. Over plukken gesproken: ze bezitten er ook hun eigen moestuin, een bescheiden wijngaard én een weide met een paar ezels.

Tijd om ons nestje op te zoeken dan, want het is al laat. Met amper 14 kamers kan je Malo Selo best wel kleinschalig noemen. Ze liggen verspreid over de verschillende gebouwen op het domein. Wij krijgen een kanjer van een kamer op de bovenste verdieping van gebouw Mandarina toegewezen, met dubbel bed, een ruim salon en een knus terras met twee ligzetels. Er is binnen zelfs een open haard, geen overbodige luxe in de wintermaanden! Maar daar hebben wij niet meteen nood aan. We schrijven immers begin september en de temperaturen buiten doen het nog uitstekend in deze tijd van het jaar.

Verblijf met een verhaal

Malo Selo is het levenswerk van Ana en haar partner Volker, een Duitser afkomstig uit Hannover. In een vorig leven runde hij er een Biergarten. Het was daar dat hij in de jaren negentig Ana leerde kennen. Zij was net, samen met haar zus, haar thuisland Bosnië en Herzegovina ontvlucht, omwille van de Bosnische Burgeroorlog. Eenmaal in Hannover aangekomen, wierf Volker beide zussen aan en mochten ze als kelner aan de slag in zijn Biergarten.

Een tijdje later dan kreeg Ana een bericht van het thuisfront dat haar neef door een kogel in het hoofd geraakt was. Gelukkig overleefde hij het voorval, maar een kostelijke operatie drong zich op. Weldoener Volker aarzelde niet en sprong financieel bij. Uit dankbaarheid nodigde de achtergebleven familie van Ana haar en Volker na de burgeroorlog uit bij hen thuis, in het intussen uiteengespatte Joegoslavië.

Het was tijdens die vakantie dat Volker op het domein van Malo Selo in Montenegro botste. Hoewel het toen niet meer voorstelde dan een sombere boerderijruïne, was hij meteen verkocht. Volker liet al zijn hebben en houden in Hannover achter en verhuisde definitief met Ana én haar zus naar Montenegro. In 2015 openden ze dan de deuren van hun Boutique Hotel Malo Selo, na een grondige restauratie. Enkel het hoofdgebouw is origineel, de rest is later bijgebouwd. De eigenaars wonen zelf trouwens ook op het domein.

Paradijs op Aarde

Na een heerlijke ontbijt, met heel wat dagverse producten uit de eigen tuin en brood dat nog ovenwarm is, beslissen we om het in de voormiddag rustig aan te doen en gewoon wat te chillen aan het paradijselijke overloopzwembad. De Baai van Kotor kunnen we helaas net niet zien, maar we krijgen er wel een prachtig uitzicht over de golvende heuvels voor in de plaats. Op één van de heuveltoppen in de verte ontwaren we ook een orthodox klooster.

Het is er heerlijk rustig, tot ineens buurman Vesko het domein van Malo Selo opstormt en de stilte doorbreekt. Met veel kabaal sluit hij Volker liefdevol in de armen en het duurt ook niet lang of de schnaps wordt bovengehaald. Beide mannen hebben het duidelijk naar hun zin. Vanop het terras horen we niet anders dan schatergelach en over en weer gepalaver in het Servo-Kroatisch. Blijkt dat Vesko nog maar net terug is van een lange trip naar het buitenland. En dat zullen de buren – én de hotelgasten– geweten hebben.

Ook wij maken al snel kennis met de joviale Vesko. Zelf spreekt hij hooguit enkele woorden Duits – laat staan Engels – maar zijn wilde enthousiasme en aanstekelijke lach doen meteen alle taalbarrières vervagen. En anders is Volker er nog om te vertalen. Of we geen zin hebben om die avond bij Vesko in het Oude Wijnhuis te komen eten? Wel ja, waarom ook niet! Maar vooraleer we bij Vesko uit eten gaan, trekken we toch eerst nog even op uitstap naar de Baai van Kotor.

Wat te doen aan de Baai van Kotor?

1. Herceg Novi: boottocht naar de Blauwe Grot en een verlaten duikbootbasis

We dalen met de auto de heuvels af naar Herceg Novi, een kuststad aan de Baai van Kotor en altijd al een erg populaire badplaats geweest. Zelfs de voormalige Joegoslavische president Tito had er een stulpje: Villa Galeb. Hoewel er nog steeds heel wat gebouwen uit het communistische tijdperk dateren, ontbreekt het Herceg Novi zeker niet aan charme. Er is een klein maar gezellig oud stadscentrum, een fort uit de 16^e eeuw en een fraaie promenade langsheen de kust.  

Aan de voet van het fort schepen we in voor een boottocht naar de Blauwe Grot. Die ligt weliswaar een flink eind buiten de Baai van Kotor, ingekapseld in de Adriatische kust. Hoe verder we de baai uitvaren, hoe ruiger de golven worden. De kleine motorboot is een speelbal van de Adriatische Zee en wipt wispelturig op en neer.

Rechts van ons passeren we het zuidelijkste puntje van Kroatië, met daarop een vervallen fort: Ponta Oštro. Vervolgens varen we rond een eiland dat amper een scheet groot is, met daarop het cirkelvormige Fort van Mamula. Het bastion bewaakte vroeger de toegang tot de Baai van Kotor en tijdens de Tweede Wereldoorlog deed het ook even dienst als gevangenis van de Italiaanse fascisten. Tegenwoordig kan je er zonder een misdaad te plegen blijven slapen, maar dien je wel diep in je buidel te tasten. Een verblijf in het luxe hotel Mamula Island by Banyan Tree loopt al gauw op tot 1000 euro per nacht…

Het binnenvaren in de Blauwe Grot vergt best wel wat stuurkunsten van onze stuurman. Het is wachten op de juiste golf, om dan met volle kracht de grot te penetreren. De boot past maar nipt onder de kalkstenen rotsen. Eens binnen in de grot is er gelukkig wat meer speling. Het klotsende zeewater doet als een discobol het hemelsbrede plafond van de grot fonkelen. Hier gaat de boot even voor anker, zodat de opvarenden kunnen genieten van een duik in het aangenaam warme water.

Op de terugweg naar Herceg Novi dringt de boot ook nog een andere spelonk binnen, maar dan één van gewapend beton. Het gaat om een verlaten duikbootbasis van de vroegere Joegoslavische marine. Er konden twee duikboten schuilen. In de jaren 2000 werd de bunker zelfs kort even gebruikt als decor voor een elektronisch muziekfestival.

2. Diner in het Oude Wijnhuis

Voor het diner ’s avonds zijn we dan meer dan welkom bij Vesko in Stara Vinska Kuca – het Oude Wijnhuis, net naast ons hotel. Antiek is het Oude Wijnhuis inderdaad wel. Het pand dateert al van 1698 en doet de dag van vandaag dienst als pension. Binnen lijkt de tijd al eeuwen stil te staan. De muren bestaan uit ruwe natuursteen en het meubilair is gemaakt van massief hout, dat door z’n vernislaag schittert in het karige kunstlicht. In de donkere kelder dan hangen dikke billen ham en stoffige flessen wijn te rijpen. “Mijn grootvader!” vertelt Vesko fier, terwijl hij een zwart-witfoto op het etiket van één van de flessen aanwijst. Het Oude Wijnhuis krijgt zo nóg meer betekenis.

Ook de andere hotelgasten van Malo Selo tekenen trouwens present vanavond: twee paar Belgen en een koppel Duitsers. Het zou zo het begin van een flauwe grap kunnen zijn, maar in realiteit is het een best wel gezellig samenzijn op het sfeervolle terras van het Oude Wijnhuis.

Te midden van de tafel ploft Vesko een pruttelende pot neer: sač, een typisch Montenegrijns gerecht. Vanonder het gietijzeren deksel verschijnt een dampend stoofpotje van traag gegaard kalfsvlees, aardappelen en wortel. Urenlang heeft het liggen sudderen in de keramische pot, bedolven onder een hoop gloeiende kolen. We smullen volop van het feestmaal en doen ook de glazen nog eens vol. Ver hoeven we toch niet meer te lopen. Wat een top avond is me dit zeg!

3. Porto Montenegro: een vleugje Monaco in de Balkan

Daags nadien trekken we naar de andere kant van de Baai van Kotor. Daarvoor hoppen we in Kamenari met de autoferry naar Lepetane. De overtocht duurt hooguit enkele minuten, aangezien de baai hier op z’n smalst is: amper 500 meter van oever tot oever.

Aan de overzijde ligt Tivat, een mondaine badplaats die je misschien wel van z’n internationale luchthaven kent. Maar het is vooral Porto Montenegro dat je ongetwijfeld de ogen zal doen opentrekken. In deze riante jachthaven schurkt het ene luxejacht tegen het andere aan. In de aanpalende winkelstraten bulkt het van de exclusieve boetiekjes en het iconische vijfsterrenhotel Regent Porto Montenegro regeert er verder het stadsbeeld. Ergens doet Porto Montenegro je een beetje in Monaco wanen.

Het was de Canadese zakenman Peter Munk die in 2007 de voormalige marinebasis van Tivat opkocht en de site transformeerde in een chique vakantiebestemming voor de rijken der Aarde. De rijke zeevaartgeschiedenis van Tivat kan je gelukkig wel nog altijd in het Naval Heritage Museum ontdekken. En aan democratische prijzen! Er liggen zelfs twee Joegoslavische duikboten op het droge. Wie weet lagen ze ooit voor anker in de verlaten duikbootbasis nabij Herceg Novi…

4. Italiaanse charme in Perast

Nog dieper in de Baai van Kotor ligt Perast, een schilderachtig stadje dat één en al Italiaanse charme uitstraalt. Op zich zo vreemd niet, aangezien de Venetianen meer dan drie eeuwen lang over dit gebied heersten: meer bepaald van de 15^e tot aan het einde van de 18^e eeuw.

Zin in een adembenemend panorama over de Baai van Kotor? Beklim in Perast dan de 55 meter hoge klokkentoren van de 17^e-eeuwse Sint-Niklaaskerk (Crkva Svetog Nikole). Vanaf de top merk je meteen twee minuscule eilandjes in de baai op: Onze Vrouwe van de Rotsen (Gospa od Škrpjela) en Sint-Joris (Sveti Đorđe). Enkel het eerste eiland kan je bezoeken en is per excursieboot bereikbaar vanuit Perast, maar ook vanuit Kotor en Herceg Novi.

Onze Vrouwe van de Rotsen (Gospa od Škrpjela) is eigenlijk een kunstmatig eiland. Volgens de overlevering ontdekten vissers er in de 15^e eeuw een schilderij van de ‘Madonna met Kind’ op een stapel rotsen in het water. Niemand wist hoe het daar kwam. Toen ze het schilderij mee naar huis smokkelden, genas één van hun zieke familieleden op miraculeuze wijze. Om hun dank te betuigen, creëerden ze dit eiland in de Baai van Kotor en bouwden er een prachtige kerk met een hemelsblauwe koepel op, gewijd aan de Maagd Maria.

Tip: op de kades van Perast bulkt het van de restaurants met knusse terrasjes. Weet je niet welke te kiezen? Ga dan voor Conte. Dit restaurant serveert heerlijke, traditionele gerechten, terwijl je op fenomenale wijze uitkijkt over de Baai van Kotor en de twee eilanden.

5. UNESCO en katten in Kotor

Helemaal aan het uiteinde van de fjord vind je dan de stad die z’n naam aan de baai schonk: Kotor. Het middeleeuwse stadscentrum is volledig ommuurd in een driehoekig patroon en de gebouwen in de stad bezitten tal van Venetiaanse invloeden. Het leverde Kotor dan ook een plaats op de werelderfgoedlijst van UNESCO op.

Groot is Kotor niet, maar het kan er soms wel erg druk zijn. Zeker wanneer er een cruiseschip aangemeerd ligt. Waar het in Kotor ook van wemelt, is van de katten. Er is zelfs een kattenmuseum in de stad! Vanuit het centrum klim je via een pittig pad een weg naar omhoog, tot aan het Fort van Kotor. Het vergt best wel wat energie, maar eens boven geniet je van een weergaloos panorama over Kotor en de gelijknamige baai. Zie je de klim te voet niet echt zitten? Wel, iets verderop tippen we nog een andere, iets minder afmattende manier om het hogerop te zoeken…

6. Oesters en mosselen bij Školjke Boke

Školjke Boke is een ecologische oester- en mosselboerderij aan de Baai van Kotor, op een tiental minuten rijden van Kotor. Hier eet je oesters en mosselen op een drijvend terras, vlak naast de plek waar de weekdieren gekweekt worden. Ze bewaren er zelfs hun witte wijn onder water! De constante temperatuur van het zeewater zorgt voor een nog intensere smaak, al moet je er de koraalvorming op de flessen wel bijnemen.

ⓘ Školjke Boke is open van mei tot en met september. Je dient wel verplicht op voorhand te reserveren, aangezien het aantal plaatsen beperkt is (skoljkeboke.com).

7. Wandelen in het Lovćen National Park

Eén van de absolute hoogtepunten aan de Baai van Kotor is ongetwijfeld het Lovćen National Park. Met z’n twee pieken van 1657 en 1749 meter hoogte torent de berg Lovćen hoog boven het Montenegrijnse landschap uit. De naam ‘Montenegro’ zou het land trouwens te danken hebben aan deze berg. De dichte bossen op z’n flanken lijken de berg immers in een zwarte kleur te hullen.

Tot voor kort bereikte je het Lovćen National Park enkel te voet of met de auto via de Kotor Serpetine Road, een slingerende weg vol gevaarlijke haarspeldbochten. Sinds de zomer van 2023 gaat het iets sneller en eenvoudiger naar omhoog, dankzij de Kotor Cable Car. Deze kabelbaan brengt je in een mum van tijd van zeeniveau tot op 1350 meter hoogte.

Eens boven is er voor elk wat wils. Duik het Lovćen National Park in met een quad of per mountainbike. Of ga er wandelen over één van de vele hiking trails. Prachtige vergezichten over het lagergelegen landschap en de Adriatische Zee gegarandeerd!

Ook aan het bergstation van de Kotor Cable Car is er een panoramisch terras met een indrukwekkend uitzicht. Van hieruit ontwaren we haast ieder plekje die we eerder aan de Baai van Kotor bezochten en beleefden. Precies of gans onze vakantie in Montenegro wordt hier nog eens mooi voor ons samengevat. Onze conclusie? Wel, daar kennen we maar één antwoord op: wat ben je toch zo mooi, Montenegro…

5x voorbij de baai: dit vind je misschien ook wel interessant

Nog tijd over voor wat extra uitstapjes tijdens je vakantie in Montenegro? Dan hebben we ook nog deze tips voor je, net voorbij de Baai van Kotor.

• Budva is een klein, ommuurd vissersstadje aan de Adriatische Zee, op een klein uurtje rijden van Tivat en Kotor. Het lijkt wel een miniversie van het Kroatische Dubrovnik, al kan het er in de zomer vaak even druk worden.
  
  
• Iets voorbij Budva heb je Pržno – uit te spreken als ‘pr-zjnoo’ – een idyllisch vissersdorpje aan een al even mooie baai en dito zandstrand. Je kan er desgewenst overnachten in het stijlvolle vijfsterrenresort Maestral Resort & Casino.
  
  
• Vanaf Pržno wandel je over een schilderachtig kustpad naar Sveti Stefan. In juli 2026 heropent op dit iconische schiereiland het exclusieve vijfsterrenhotel Aman Sveti Stefan eindelijk opnieuw de deuren, na jarenlang gesloten te zijn. Enkel hotelgasten hebben toegang.
  
  
• Waarom niet eens op uitstap naar Bosnië en Herzegovina? Aan de andere kant van de grens schuilt Trebinje, een charmant stadje aan de rivier Trebišnjica. De burgeroorlog van eind vorige eeuw zindert er nog sterk na, maar intussen werd het historische centrum wel keurig opgeknapt. Desondanks wordt Trebinje verre van platgelopen door toeristen. De weg erheen vanuit Herceg Novi is trouwens ook adembenemend mooi.
  
  
• Vlieg je terug naar huis vanuit Dubrovnik? Maak dan nog een laatste stop in Cavtat, een pittoreske kuststad in Kroatië op slechts een paar minuten rijden van de luchthaven. In de verte zie je de stad Dubrovnik liggen.

Inpakken en wegwezen

1. Erheen

Wij vlogen met Brussels Airlines rechtstreeks van Brussel naar Dubrovnik, in Kroatië. Ook TUI Fly vliegt op deze route, maar enkel met seizoensgebonden vluchten (mei tot en met september). Dat doen ze overigens ook van Brussel naar Tivat, de luchthaven net naast de Baai van Kotor.

Je kan ook voor low cost airline Ryanair kiezen. Zij vliegen vanuit Brussels South Charleroi Airport onder meer naar Dubrovnik en naar de Montenegrijnse hoofdstad Podgorica.

2. Vervoer ter plaatse

Waar je ook landt, eens ter plaatse kies je best voor een huurwagen, aangezien openbaar vervoer in deze regio erg karig is. Wij klopten hiervoor aan bij Sunny Cars, aangezien bij hen standaard alle nodige verzekeringen inbegrepen zijn. Zo is er nooit discussie bij eventuele incidenten of accidenten. En anders biedt Sunny Cars Nederlandstalige ondersteuning via telefoon.

Opgelet! Wanneer je in Kroatië of in een ander buurland van Montenegro landt, vergeet er dan niet de grensoverschrijding bij te reserveren! Wij betaalden hier 50 euro voor. Van de luchthaven van Dubrovnik (Cavtat) naar Herceg Novi is het ongeveer een uurtje rijden. Wees je er wel van bewust dat Montenegro noch lid is van de Europese Unie, noch van het Schengenverdrag. Kroatië is dat wel is. Aan de grens tussen beide landen kan het daardoor soms lang aanschuiven zijn. Bouw dus voldoende marge in, zeker wanneer je een vlucht moet halen!

3. Overnachten

Wij verbleven in Boutique Hotel Malo Selo, in de groene heuvels boven Herceg Novi. Deze kleinschalige accommodatie met 14 kamers en een beeldig buitenzwembad leent zich perfect voor wie graag een culturele vakantie rond de Baai van Kotor combineert met wat welverdiende rust.

De hoteleigenaars – Volker en Ana – zijn de sympathie zelve en voelen al vanaf dag één aan als familieleden die je al jarenlang lijkt te kennen. Houd er wel rekening mee dat er op het domein enkele honden rondlopen, maar die doen geen vlieg kwaad.

Iedere ochtend serveert Malo Selo een uitgebreid ontbijtbuffet, met heel wat lekkers van eigen bodem. Een omelet of roerei bestel je op het moment zelf bij de serveerster. Middag- en avondeten schotelt Malo Selo in principe niet voor. Daarvoor zak je beter af naar Herceg Novi. Of ga dineren bij buurman Vesko van Stara Vinska Kuca – ‘Het Oude Wijnhuis’ . Of toch wanneer hij thuis is tenminste.

4. Nog wat praktische tips voor je vakantie

• Hoewel Montenegro geen lid is van de Europese Unie, geldt de euro als de officiële munteenheid. Je hoeft dus geen geld te wisselen.
  
  
• Let desondanks wel op voor eventuele hoge telefoonkosten! Breid je abonnement van je draagbare telefoon tijdelijk uit met dekking in Montenegro of schaf je een e-SIM aan, via Holafly bijvoorbeeld.
  
  
• Een geldige identiteitskaart is voldoende voor een reis naar Montenegro.
  
  
• De ferry tussen Kamenari en Lepetane vaart het hele jaar door, de klok rond. In de zomer is dit minstens om het kwartier. Tijdens de wintermaanden (november tot en met april) is de veerdienst ’s nachts beperkt tot één overtocht per uur. Tickets koop je aan de kassa ter plaatse.
  

Overzichtskaart